Masa perłowa kojarzy się przede wszystkim z elegancją i połyskiem. Ten materiał jest bardzo luksusowy, dlatego wykorzystuje się ją w produktach najbardziej znanych i przy okazji najbardziej kosztownych marek zegarmistrzowskich. Szczególnie często masa perłowa pojawia się na damskich czasomierzach.
Czym jest masa perłowa?
Masa perłowa to organiczny materiał kompozytowy osadzający się na muszlach niektórych małż. Jej skład to mieszanka minerałów, w tym przede wszystkim węglanu wapnia, czyli aragonitu. Jej różnorodność sprawia, że może występować w różnych kolorach i o różnym stopniu połysku. Wszystko zależy od gatunku stworzenia, z jakiego została pozyskana. Z uwagi na ogromne walory wizualne, zaczęła być używana jako ozdoba tarczy zegarka.
Sama masa perłowa jest używana od bardzo dawna. Określenie pierwszy raz wystąpiło w XIV wieku, w języku francuskim. Prawdopodobnie jeszcze wcześniej znana była we Włoszech, a uprzednio także w krajach arabskich, gdzie uznawano ją za przykład niesamowitego luksusu. Skorupiaki, z których pobiera się masę perłową, na Ziemi występują już od 500 milionów lat i przez ten czas zmieniły się tylko w niewielkim stopniu. Dlatego z powodzeniem masę perłową uznać można za jeden z pierwszych materiałów w ogóle.
Właściwości masy perłowej
W powszechnej świadomości masa perłowa pojawia się jako bardzo kruchy, delikatny materiał. W rzeczywistości jednak wcale tak nie jest. To jedna z najsilniejszych form zbroi, jaką kiedykolwiek wyprodukowała ewolucja wśród zwierząt. Mięczaki, jak wskazuje ich nazwa, swoje ciała mają bardzo delikatne, nie chronione w żaden sposób przed drapieżnikami. Z tego powodu tak ważne jest dla nich, żeby dobrze zabezpieczyć się z zewnątrz.
Pod mikroskopem masa perłowa składa się z ułożonych jedna na drugiej płytek. To aragonit, który sklejony jest macierzą organiczną zawierającą między innymi: chitynę (białko, które tworzy skorupy stawonogów, paznokcie albo ściany komórkowe grzybów), lustrynę (białko przypominające sprężynę, które działa jak amortyzator) i inne białka. To bardzo sprytna konstrukcja, która jest zdolna do rozprowadzania naprężeń. Pod dużym naciskiem popęka zewnętrza skorupa, ale nie znajdująca się od jej spodu masa perłowa. To wyjątkowa, ewolucyjna zdolność do przystosowania się do trudnych warunków życia małży.
Zegarki z masą perłową
Dlaczego więc tarcze zegarków z masy perłowej mają opinię kruchych, skoro sama masa perłowa jest tak twarda? Wynika to głównie z tego, jak cienki materiał musi zostać pocięty, aby można go było użyć jako elementu tarczy zegarka. Wytrzymałość masy perłowej, jak każdego materiału kompozytowego, wynika z połączenia różnych właściwości różnych warstw, a gdy się je rozłącza, staje się ona coraz bardziej podatna na łuszczenie się lub odpryskiwanie przy próbie cięcia albo wytrawiania. Z tego powodu jej wykorzystanie na tarczy zegarka pozbawia ją dużej części zdolności adaptacyjnych.
Trudną sprawą jest samo wycinanie otworów w tarczy na datownik albo indeksy. Niegdyś była to bardzo precyzyjna, delikatna praca. Obecnie zwykle wykonują ją maszyny CNC, aby zmniejszyć ryzyko uszkodzenia. Tarcze zegarka wykonane z masy perłowej mogą mieć naniesiony na swoją powierzchnię grawer, a także mogą być barwione, zarówno z tyłu, jak i z przodu, przy użyciu różnorodnych lakierów oraz farb. Tarcza to nie wyłącznie warstwa masy perłowej. Jest ona montowana na sztywnym podkładzie z metalu.
Dlaczego zegarki z masą perłową są tak wyjątkowe?
Masa perłowa to niewątpliwie materiał rzadki, a co za tym idzie – luksusowy. Trudności z pozyskiwaniem i obróbką sprawiają, że wzrasta wartość czasomierza, na którym została wykorzystana.
Największym atutem masy perłowej jest jej połysk. Ewolucyjnie ludzi wybierają bardziej połyskujące rzeczy, uznając je za bardziej warte uwagi, chociaż naukowcy spierają się, dlaczego tak jest. Tym niemniej z pewnością masa perłowa uznawana jest za produkt warty olbrzymiego zainteresowania. Tym, co przyciąga, jest fakt, że pod każdym kątem padania światła, tarcza z masy perłowej prezentuje się odmiennie. Świetnie komponuje się z innymi eleganckimi dodatkami, takimi jak metale szlachetne. Jej delikatność i kunszt wykonania, a także naturalne pochodzenie podkreślają wartość czasomierzy z masą perłową.